SOINUMAPA

Beire @ Landarte 2020

A través del programa Landarte 2020 presentamos el proyecto BEIRE, una propuesta de Luca Rullo y Maite Redondo con la colaboración de SOINUMAPA.

Muestra de 28 piezas audiovisuales preparadas exclusivamente para este proyecto dentro del programa Landarte 2020. Creadas a través de grabaciones y materiales registrados in situ. Documental expandido, de una mitología del pueblo de Beire, relatos que nos acercan a las relaciones vividas en ese lugar y que nos ayudan a presentar la memoria informal de un pueblo.
 

AUDIOLAB SARTAGUDA @ Landarte2018

sartaguda.soinumapa.net

2018ko Landarteren, alegia Vianako Printzea Erakundea-Kultura Zuzendaritza Nagusiaren arte eta landa eremuko programaren barnean AUDIOLAB elkarteak osatutako egitasmoaren helburu nagusia Sartagudako bizilagunekin entzumenaren garrantziari buruzko ikerketa eta hausnarketa eragitea da. Egitasmoaren emaitzak hainbat forma ezberdin hartu ditu eta hala kontsultatu daitezke: Soinu mapa elkarreragile baten bidez, lantaldean egindako irratsaioaren bidez edo koadernotxo pedagogikoaren bidez. Azken finean Xabier Erkizia eta Luca Rullo soinu artistek proposatutako lanak gure entzuteko moduak birpentsatu eta zergatik ez, belarri bidez errealitatea ulertzeko modu berriak eraikitzea du amets.

Herriko bizilagunekin egindako elkarlan emankorraren emariak bapatean neurtzea zaila bada ere, dimentsio hauetako (elementu fisikorik gabeko) proiektuek hala eskatzen baitute, elkarrekin egindako lanaren emaitzak ugariak izan dira, eta ez soilik orain, baizik etorkizunean herriarentzako erabilgarriak izango diren hainbat tresna ere utziko ditu:

  • Alde batetik AUDIOLAB elkarteak 2005etik kudeatzen duen SOINUMAPA.NET webgunean entzungai jarri ditugu Sartagudan egindako grabaketa guztiak. Denetara 70 grabaketa inguru dira, eta azken saioaren ondotik 100era iritsiko dira. Grabaketa hauek eztabaida kolektibo baten ondorio izan dira eta bizilagunak izan dira hein haundi batean soinuen aukeraketa egin dutenak.
  • Egindako grabaketa bilketak ahalik eta modu zehatzenean erakuste aldera, AUDIOLAB elkarteak Sartagudarako propio egindako webgune bat martxan jarri du. Plataforma digital honetan bizilagunek grabaketa horiek entzun, deskargatu, berrerabili eta bestelako proiektuetan txertatu ditzazkete. Azken finean, herriaren soinu artxibo bat osatzeko lehen pausuak eman dira, baina are garrantzitsuagoa dena, soinuen bidez uler dezakegun bai ondare gisara nahiz elkarbizitzarako balio modura erabilgarriak izango dira etorkizunean.
    webgune berria honako esteka jarraituz ikus daiteke: http://sartaguda.soinumapa.net
  • Artxiboaz gain, eta honi erabilgarritasuna eman aldera, AUDIOLAB elkarteak, herriko eskolarekin elkarlanean koaderno didaktiko bat osatu du. Koaderno honek beraz soinumapetan gordetako artxiboak hezkuntzaren arloan erabiltzeko aukera eskainiko dute.
  • Azkenik egitasmoaren azken fase honi amaiera bat ematearren, irailaren 29an larunbatez herritarrekin eta Arantxa Iturbe kazetariaren kolaborazio estimagarriarekin irratsaio publiko bat egingo da Sartagudako herriko plazan.

Tailerra: MARRAZUZENEAN DAGO GEZURRA. SOINUAREKIN ETA SOINUAREN BITARTEZ MAPEOAK EGIN @ Uharte zentroa

MARRAZUZENEAN DAGO GEZURRA. SOINUAREKIN ETA SOINUAREN BITARTEZ MAPEOAK EGIN
Hillel Schwartz & Xabier Erkizia
ekainak 11-15, Uharte zentroa, Uharte (Nafarroa)
Antolatzaileak: Uharte zentroa, audiolab – Tramontana
www.centrohuarte.es/eu/la-linea-es-el-engano-soinuarekin-eta-soinuaren-bitartez-mapeoak-egin

Jaio aurretik, mundua ia soinuaren bidez bakarrik mapeatzen dugu. Uteroan, leku sentsaziora modu egokian gerturatzen gara, gertuko edo urrutiko soinuen presentziaren arabera, soinu argiak edo lausoak, erritmikoak edo bat-batekoak, izan ere, bista, ukimena edo dastamena aukera fisikoek mugatuak daude.

Ostetrek fetuaren posizioa identifikatu dezakete egun, bai eta, hazkuntzaren trazua egin ultrasoinuak erabiliz; seigarren hilabetetik aurrera, fetua eta ongi garatutako bere entzumena, amaren gorputzarekiko bere kokalekua mapeatzen hasten da eta une berean, bere ama hizkuntzen mintzaira eta inflexioak antzematen hasten da.

Eta jaioberriek haurren monitore bidez gurasoen zaintza sonikoa pairatu dezaketen bitartean, gazteek euren soinu egoerak ikuskatzen jarraitzen dute. Beraz, argudiatu liteke, soinu-artearen inguruko praktika izan ordez, gure inguruaren soinu-mapak egitea uste duguna baino askoz naturalagoa dela.

Hala eta guztiz ere, Europako komertzio eta kultura gorenaren programa gisa, kartografia bisuala izan da hein handi batean (batzuetan ukimen bidezkoa, globo topografikoak kasu). Zer gertatuko litzateke soinura itzuliko bagina gure gorputzak, auzoak, nazioak, kontinenteak eta unibertsoa bera trazatzeko? Ez da espekulazio huts bat. Mendearen hiru laurdenetan, mediku, hirigile, ekologista akustiko, astronomo, itsas-komandante eta ozeanografoek lurralde biofisiko, geologiko, kultural, sozial, militar eta metropolitakoei zentzua emateko zundaketak oinarri izan dituzte. Ikasleek ikasketa akademikoak garatzeko, kontuan izaten dituzte soinuaren frekuentziak, gamak eta kidetasunak sirena, burrunbari, bozina eta su alarmak diseinatzerakoan; legegile eta arkitektoek soinu kodeak sortzen eta kontsultatzen dituzte hiri edo hiri inguruko paisaia eta soinu paisaia aintzat hartuz; jolas parkeetako eta jatetxeetako jabeek zein zinegileek soinuaren erabilera sofistikatua izan ohi dute giroa sortzeko, ibilbideak egitean eta memoria lantzean; baleontziek, arrantzaleek eta urpekariek harrapakinaren jarraipena egitean, teknologia goreneko sonarrak erabiltzen dituzte.

Hala eta guztiz ere, egia da gure eguneroko bizitzan ez ditugula soinuaren bidearen baitan antolatzen bidaia edo lanak, mapa horiek gurekin daramatzagula baieztatu dezakegun arren, nahiz eta sotilak eta ez oso sistematikoak izan, mapa akustiko-kognitibo hauek egiten edo esaten duguna baldintzatzen dute gauden lekuan egonda.

Koiuntura historiko hau, soinu kartografikoaren, bitarteko, metodo, meritu eta erresonantziaren pausu bakoitzean, gure gorputzetatik, komunitateetaraino, probintzietatik, muga nazionalak zeharkatzen dituzten ibai eta mendietara, zurrusta lasterretatik eta ekosistema globaletako izotz fluxuetatik, galaxietako materia beltzera ikertzea, intelektualki atsegingarria eta soziokulturalki ezinbestekoa zirudien. Entzutea alde batera utzi ez dugunez ikasketa prozesuetan, gehiago ikas dezakegu norabide guztietan entzuten duguna adierazten badugu.

PROGRAMAREN ESKEMA 

Soinuaren izaeraren sarrera batekin hasiko gara, bere espazialitateari eta irismen geoteknikoari (talka eta inportazioa) so eginez. Jarraian, kartografiaren moduak, bitartekoak eta ondorioak aztertuko ditugu soinuaren bidez, giza-gorputzetik hasita, komunitatera, polisera, planetara eta kosmoseraino iritsi arte.

Modu honetan, beti jo ahal izanen dugu soinu esperientzia intimo eta bertakora, muga kartografikoak zabaltzen ditugun eran eta soinuaren eta ohiko kartografiaren kontrasteak arakatzen ditugun heinean. Nola eragin dezake soinuak bultzatutako kartografia batek ohiko kartografiaren gaineko zalantzei? Nola eragin esaterako, lur eta ur masei, kurbadura eta topografia arazoei edo mugen aferari?

Zein elementu edo dilema ageri dira lehenengo planoan? Noiz komeni da gehiago soinu mapa bat edo beste mota bateko mapa bat? Abiapuntu galdera hauek hartuta, lantegiko partaideek soinu mapa propioak diseinatu eta osatuko dituzte, espazio berezi batean edo leku baten momentu zehatz batean zentratuz.

NORI ZUZENDUA DAGO?

Mapeoaren inguruan, batez ere soinu mapeoaren inguruan eta geografian interesa duten artista, sortzaile, eta pertsonei zuzendua.

DATA ETA ORDUTEGIAK

Ekainaren 11tik 15era, 15:30etik, 19:30era. Goizetan, parte hartzaileek proiektuak garatzeko tartea izanen dute baina nahi izanez gero, arratsaldez besterik etorri daitezke lantegira.

IZEN EMATEA

Izen emate kuota 15 eurokoa da

Bete formularioa ekainaren 3a baino lehen.

Iruñerriatik kanpo bizi diren pertsonentzat bidaia laguntza eskatzeko aukera dago, 100 euroko bost laguntza. Bost pertsonak baino gehiagok laguntza eskatzen badute, formularioko galdetegian oinarrituko gara laguntzak emateko.

ELKARLANA

Lantegi hau, Audiolabekin elkarlanean gauzatuko da Tramontana III proiektuaren baitan.

HILLEL SCHWARTZen INGURUAN

Hillel Schwartz kultura historialaria, poeta eta itzultzailea da. “Emergentzia”ren jatorriaren eta kontzeptu aldakorren inguruan egindako gaurkotasun ikerketengatik “Berlin Kultur-historia saria” jaso zuen 2014an Berlingo akademia Amerikarraren eskutik. Historiagile gisa soinuaren inguruko lanak egiteagatik ezaguna da (Making Noise: From Babel to the Big Bang, and Beyond, 2011), bai eta errepliken ingurukoengatik (The Culture of the Copy: Striking Likenesses, Unreasonable Facsimiles, 1996 eta 2014) eta dieten ingurukoengatik (Never Satisfied: A Cultural History of Diets, Fantasies, and Fat, 1986).

Sunny Jungekin elkarlanean hizkuntza korearretik egindako itzulpenen lana dira bi poesia bolumen: Kim Nam-jo, Rain, Sky, Wind, Port (2014); Ko Un, Abiding Places: Korea South and North (2006; Balcones sarian finalista).

2009 eta 2014 artean medikuntza kasuetako kudeaketa konpainia bateko sortzaileetako bat eta zuzendaria izan zen. Bertan, pazienteak arazo konplexuetan laguntzen saiatu ziren, horretarako mediku, botikari, gizarte langile, zaintzaile, senitarteko eta lagunen koordinazioa bultzatzen zutelarik. Esperientzia hau abiapuntu izanik sortu zen Long Days Last Days: A Down-to-Earth Guide for Those at the Bedside (2012).

Brandeis, Berkeley eta Yale unibertsitateetan graduatua, Hillel Schwartz ikertzaile independentea da, noizean behin, irakasle lanetan aritu da historia, literatura, ikasketa erlijiosoetan, komunikazioan eta ikusizko arte departamentuetan, azken aldiz Kaliforniako San Diego hiriko unibertsitatean, bertan, Sixth Collegeeko kurrikuluko zuzendaria izan zen kultura eta teknologia sailean. Estatu Batuetako artearen inguruko ikerketa publiko eta pribatu askotan ikertzaile izan da eta Hannoverreko EXPO200 The Future of the Past pabiloiko diseinuan parte hartu zuen.

XABIER ERKIZIAren INGURUAN

Soinu artista, irratiko esataria, itzultzailea eta kazetaria. Pertsona, soinua eta euskarri ezberdinen ikerketan oinarritzen da bere lana. Egoera, soinu instalazio, grabaketa, musika konposizio, irrati sorkuntza eta talde lan eta inprobisazio proiektuetan aritzen da. Europa, Amerika eta Asiako hainbat lekutan garatu ditu ekimenak azken 15 urteetan. 2000 urtean hasita Otras Músicas ERTZ festibala taldean zuzentzen du eta Artelekuko AUDIOLAB soinu laborategia koordinatzen du, maiztasunez komunikabide desberdinetan aritzen da batez ere prentsa idatzian eta irratian.

Lantegia – La línea es el engaño

Kartela: La línea es el engaño